Chăn nuôi gà đồi Yên Thế theo tiêu chuẩn VietGAP

Gà đồi Yên Thế từ lâu đã là đặc sản nổi tiếng của Bắc Giang. Tuy nhiên, chăn nuôi theo hình thức truyền thống còn tiềm ẩn rất nhiều rủi ro. Hãy cùng Du lịch Ba Vì tìm hiểu về cách chăn nuôi gà đồi Yên Thế theo tiêu chuẩn VietGAP.

Chăn nuôi gà đồi Yên Thế chuẩn VietGAP
Chăn nuôi gà đồi Yên Thế theo tiêu chuẩn VietGAP

Đặc điểm của gà đồi Yên Thế

Gà đồi Yên Thế là một trong những nông sản đặc trưng của huyện Yên Thế- Bắc Giang. Khác với những giống gà khác như gà đồi Ba Vì, gà Đông Tảo,…. Gà đồi Yên Thế được nuôi thả, sinh trưởng trong môi trường đồi núi tự nhiên. Gà cho vị thịt ngọt, đậm.

Món ngon từ gà đồi Yên Thế
Món ngon từ thịt gà đồi Yên Thế

Theo Wikipedia, gà đồi Yên Thế có ngoại hình đẹp. Chất lượng thịt gà có hương vị thơm ngon rất đặc trưng. Gà có thời gian sinh trưởng chỉ 80 ngày. Trọng lượng có thể đạt 1,8-2.0 kg. Tuy nhiên, để gà Yên Thế có thể đạt chất lượng tốt nhất sẽ cần nuôi 7-8 tháng.

Tiêu chuẩn VietGAP là gì?

Chứng nhận VietGAP giúp khẳng định giá trị và nâng cao giá trị của sản phẩm. Những hộ gia đình hay đơn vị chăn nuôi đạt tiêu chuẩn VietGAP có thể dễ dàng đạt được thỏa thuận với các đơn vị tiêu thụ sản phẩm.

Nuôi gà đồi Yên Thế
Tiêu chuẩn gà thịt theo VietGAP

Tiêu chuẩn VietGAP như một chứng nhận về chất lượng và độ an toàn của sản phẩm chăn nuôi.

VietGap (Vietnamese Good Agricultural Practices) gồm các tiêu chuẩn/quy phạm quy định về thực hành sản xuất nông nghiệp tốt cho các sản phẩm nông nghiệp( trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản)ở Việt Nam.

 Bao gồm các nguyên tắc, trình tự, thủ tục, hướng dẫn các tổ chức, cá nhân sản xuất, thu hoạch, sơ chế đảm bảo sản phẩm an toàn. Nhằm âng cao chất lượng sản phẩm, đảm bảo phúc lợi xã hội, sức khỏe người sản xuất và tiêu dùng. Bảo vệ môi trường và truy xuất nguồn gốc sản phẩm.

Tiêu chuẩn VietGap được biên soạn dựa trên quy định của pháp luật Việt Nam về an toàn thực phẩm, tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật. Luật Bảo vệ môi trường, Luật Tài nguyên nước,…. theo hướng dẫn của FAO và các tiêu chuẩn AseanGAP, GlobalGAP, EuroGAP, HACCP. 

Quy trình nuôi gà đồi Yên Thế chuẩn VietGap

Gà đồi Yên Thế trước đây thường được nuôi theo cách truyền thống, nhỏ lẻ. Tuy nhiên, do nhu cầu của thị trường ngày càng lớn, đòi hỏi chất lượng thịt gà không chỉ ngon mà phải đảm bảo hợp vệ sinh.

Gà trống gà đồi Yên Thế
Gà đồi Yên Thế hiện nay được nuôi theo mô hình trang trại

Nhiều hộ gia đình tại Yên Thế đã đầu tư nuôi gà thành mô hình trang trại để có thể sản xuất số lượng lớn. 

Quy trình chuẩn bị nuôi gà đồi Yên Thế

Bước đầu tiên để nuôi gà đồi Yên Thế theo tiêu chuẩn VietGAP cần chuẩn bị địa điểm, chuồng trại, con giống, thức ăn và nguồn nước đảm bảo.

Chuẩn bị địa điểm chăn nuôi gà đồi Yên Thế

Khi lựa chọn địa điểm chăn nuôi gà đồi Yên Thế, bạn cần lưu ý 1 vài điều sau đây:

Không xây dựng chuồng trại gần đường giao thông và khu đông người sinh hoạt. Không xây chuồng trại gần trường học, những khu dân cư, công sở. Tránh những nơi có nhiều mầm bệnh khó kiểm soát. Như chợ, khu chế biến chăn nuôi và giết mổ gia súc gia cầm.

Địa điểm nuôi gà đồi Yên Thế
Chăn nuôi gà cần tránh xa khu dân cư đông đúc

Lựa chọn địa điểm có đủ diện tích xây chuồng nuôi và khu phụ trợ. Gồm có nhà ở, kho chứa, khu vệ sinh trước vào chăn nuôi. Hai khu này yêu cầu cách nhau tối thiểu 15m. Nếu làm nhiều chuồng thì mỗi chuồng cách nhau ít nhất 15m. Khu vực chứa phân và xác chết cần đặt cách xa khu chăn nuôi ít nhất 20-30m.

Khu vực chăn nuôi cần có tường rào kín để ngăn cách với bên ngoài. Vừa để đảm bảo gia súc, gia cầm không ra ngoài. Ngăn không cho người lạ đi vào khu chăn nuôi.

Thiết kế chuồng nuôi thả và các khu phụ trợ

Chuồng nuôi cần xây dựng thông thoáng tự nhiên. Chiều rộng từ 6-9m và chiều cao từ kèo tới mặt nền ít nhất là 3-3.5m. Chiều dài của chuồng tùy ý nhưng được ngăn thành từng ô. Yêu cầu mỗi ô đủ diện tích nuôi được từ 500-1000 gà ở độ 4-5 tháng.

Gà đồi Yên Thế cho thịt thơm ngon
Gà đồi Yên Thế cho thịt rất thơm ngon và rắn chắc

Chuồng trại được lợp mái từ các vật liệu như ngói, tôn, lá. Đảm bảo không xảy ra hiện tượng dột nước. Phần nền chuồng cần đầm kỹ và láng xi măng có độ dốc để dễ dàng thoát nước khi rửa nền.

Tường bao quanh chuồng trại cao 40cm. Phần còn lại căng lưới B40 hoặc sử dụng phên tre đan để đảm bảo thoáng khí. Phía ngoài có thể căng bạt để che gió và chắn mưa hắt. Hiên rộng từ 1-1.2m và trước hiên có rãnh thoát nước.

Trồng cây ăn ủa khi nuôi gà đồi Yên Thế
Trồng cây ăn quả lấy bóng mát trong sân nuôi thả gà

Phía cửa ra vào cần thiết kế hố vôi sát trùng. Diện tích chuồng đảm bảo khi nuôi nhốt có mật độ 6-7 con/m2. Nếu nuôi gối 1.5 tháng 1 lứa, cần có 2 chuồng.Vườn chăn thả có thể là vườn phẳng hoặc vườn đồi. Vườn không được đọng nước, hạn chế có bụi cây lớn.

Nên trồng cây ăn quả để lấy bóng mát. Nên có diện tích tạo hố tắm cát cho gà. Mỗi hố tắm cát dài 15cm, rộng 4m và sâu 0.3m. Đủ cho 1000 gà đồi Yên Thế tắm cát.

Khu vực để dụng cụ chăn nuôi và phụ trợ

Các dụng cụ chăn nuôi như máng ăn, máng uống, quây úm, chụp sưởi,… và các dụng cụ khác cần phù hợp với độ tuổi của gà. Không nên dùng chung vào mục đích khách. Cần đảm bảo vệ sinh và tẩy rửa, sát trùng sau mỗi lần dùng.

Chuồng nuôi gà đồi Yên Thế
Cần có diện tích nuôi nhốt và vườn thả riêng

Phụ trợ gồm có nhà ở, kho chứa nguyên vật liệu chăn nuôi và nơi vệ sinh trước khi vào khu chăn nuôi. Yêu cầu phải đặt riêng ngoài khu chuồng nuôi và có hàng rào ngăn cách. Khu vực kho chứa thức ăn phải có nền cao, thông thoáng và tuyệt đối không dột nước hoặc bị hắt mưa.

Phòng hoặc khu vực để thuốc thú ý sạch sẽ và khô ráo. Thuốc cần sắp xếp gọn gàng, dễ tìm và tránh nhầm lẫn. Có tủ lạnh để bảo quản vaccin và các thuốc bảo quản lạnh. Có phòng vệ sinh và tắm rửa, thay đồ cho người chăn nuôi trước khi vào khu vực chuồng trại.

Chuẩn bị con giống gà đồi Yên Thế

Gà đồi Yên Thế nên lựa chọn các giống gà Mía, gà Mía lai hoặc gà Ri lai. Gà giống 1 ngày tuổi khi nhập phải có hồ sơ, nguồn gốc đầy đủ. Từ nơi bán, kiểm dịch, nguồn gốc. Con giống đạt tiêu chuẩn về giống, trạng thái sức khỏe, màu da lông, không dị tật.

Gà giống gà đồi Yên Thế
Gà giống thường là Mía lai Ri

Con giống cần cách ly tại chuồng riêng ít nhất 2 tuần để theo dõi. Sau quá trình cách ly mới được thả vào chuồng nuôi chính để đảm bảo an toàn cho cả đàn gà đang nuôi.

Lựa chọn thức ăn cho gà đồi Yên Thế

Thức ăn và các nguyên liệu làm thức ăn cho gà không mốc, không lẫn tạp chất và không bị vón cục. Sử dụng cám gạo, ngô, thóc, dầu khô,bột cá và các loiaj vitamin, bột xương và khoáng.

Nuôi gà đồi Yên Thế chuẩn VietGAP
Nuôi gà theo tiêu chuẩn VietGAP

Thức ăn hỗn hợp dạng viên cần có nhãn mác, nguồn gốc xuất xứ và còn hạn sử dụng. Nên lựa chọn những hãng thức ăn gia súc, gia cầm có uy tín trên thị trường để đảm bảo chất lượng.

Kho bảo quản cần thông thoáng và khô ráo. Thức ăn và nguyên liệu sắp xếp từng khu riêng biệt cho mỗi loại. Nên có kệ cao cách nền 20cm trở lên và cách tường 20cm để giữ thức ăn khô ráo.Tuyệt đối không để thức ăn cho gà đồi Yên Thế gần các loại hóa chất và thuốc khác.

Nước uống khi chăn nuôi gà

Nước uống cho gà đồi Yên Thế có thể là nước giếng khoan, giếng đào, nước máy. Tuyệt đối không sử dụng nước sông, suối, ao hồ. Vì các nguồn nước bề mặt này rất dễ bị ô nhiễm và chứa các mầm bệnh.

Nước cho gà đồi Yên Thế
Nguồn nước không chứa kim loại nặng và các chất độc hại

Nên kiểm tra và phân tích nguồn nước trước khi đưa và sử dụng. Đảm bảo nguồn nước sạch, không có vi khuẩn gây bệnh như E-coli, Coliform. Không chứa các kim loại nặng như thủy ngân, thạch tín, chì, sắt,… gây độc hại. Nên đầu tư thiết bị lọc nước để loại bỏ kim loại nặng và sát khuẩn.

Nước được chứa trong bồn hoặc bể có nắp đậy. Có hệ thống dẫn nước vào chuồng bằng nhựa chắc chắn và an toàn. Nước rửa chuồng, làm mát và các dụng cụ phải dùng nước giếng, nước máy. Không dùng nước ao hồ.

Những lưu ý giữ vệ sinh khi chăn nuôi gà 

Người chăn nuôi phải thực hiện bảo hộ lao động khi vào chuồng trại. Có quần áo riêng, đi ủng, đội mũ khi vào khu vực chăn nuôi.

Gà đồi Yên Thế đảm bảo tiêu chuẩn
Tiêu chuẩn thức ăn cũng tùy thuộc vào thời kỳ phát triển của gà

Đào hố sát trùng trước cửa chuồng. Thường xuyên có vôi bột và các chất sát trùng phù hợp.Phun sát trùng xung quanh khu chuồng trại định kỳ. Tùy vào tình hình dịch tễ để thực hiện. Thường thì 1 tuần/1 lần hoặc hơn.

Sát trùng khu vực chuồng trại nuôi nhốt. Vệ sinh dụng cụ và các thiết bị trước và trong chăn nuôi. Vệ sinh, tiệt trùng 1 lượt tất cả dụng cụ chăn nuôi sau khi xuất chuồng hoặc di chuyển đàn gà đồi Yên Thế sang khu vực khác.

Lưu ý tiêm phòng đầy đủ các loại vaccin cho đàn gà theo lịch. Bán sản phẩm đúng thời gian sau khi tiêm phòng theo hướng dẫn đối với tùy từng loại thuốc. Có sổ tiêm phòng và ghi chép lịch tiêm kháng sinh đầy đủ.

Trang phục nuôi gà đồi Yên Thế
Có trang phục mặc riêng khi vào khu chuồng trại

Xử lý chất thải và gà  ốm bệnh

Việc xử lý chất thải chăn nuôi và xác động vật bị bệnh rất quan trọng trong chăn nuôi. Bởi nếu không xử lý không kịp thời và đúng quy trình sẽ gây ô nhiễm môi trường và cả đàn gà. Nên xây dựng một khu riêng ở cuối khu chăn nuôi để làm nhà chứa phân.

 Khu vực này cần lợp mái và xây tường bao, nền được láng xi măng. Đảm bảo chất thải không tràn ra gây ô nhiễm môi trường. Có thể khai thác bằng cách ủ nhiệt sinh học để tạo khí gas đốt trong sinh hoạt.

Nuôi gà đồi Yên Thế theo VietGAP
Cần có sổ theo dõi ghi chép định kỳ trong chăn nuôi

Nơi xử lý xác gà chết nên đặt gần khu chứa phân. Nên xây một bể chứa có dung tích từ 0.5-1m3 với ⅓ bể chìm dưới đất, có nắp đậy kín, có 1 cửa để đưa xác gà vào. Định kỳ phun thuốc sát trùng. Tuyệt đối không chôn lấp hoặc vất xác gà ra môi trường.

Đối với các chất thải như nilon, vỏ thuốc thú y cần tập kết để tiêu hủy đúng quy định. Với nước rửa chuồng trại phải có đường cống gom vào bể chứa. Không được xả tràn ra môi trường.

Lập sổ theo dõi và ghi chép số liệu chăn nuôi gà đồi Yên Thế

Sổ ghi chép cần đầy đủ các thông tin; số đầu con hàng ngày, sổ theo dõi, tiêm phòng và điều trị bệnh. Sổ nhập xuất thức ăn và các vật tư chăn nuôi như con giống, thuốc thú y và các dụng cụ,…. Sổ xuất bán như phân bón, số cân gà,….

Lên kế hoạch chăn nuôi gà đồi Yên Thế theo tiêu chuẩn VietGAP

Trước khi tiến hành chăn nuôi, bạn cần lên kế hoạch chăn nuôi cụ thể. Xác định được thời điểm nhập gà giống, tu sửa chuồng trại. Thu mua dụng cụ chăn nuôi và chi phí dự phòng khác.

Thời gian để nhập con giống sẽ được căn cứ vào thời điểm xuất chuồng, bán gà được giá tốt nhất trong năm. Thời gian nhập con giống sẽ cách thời gian xuất chuồng khoảng 4-6 tháng tùy vào chất lượng thịt muốn khai thác.

Món ngon gà đồi Yên Thế
Đặc sản gà đồi Ba Vì cũng được du khách ưa chuộng khi đến MEDI Thiên Sơn

Kiểm tra kỹ chuồng trại, kho chứa và các dụng cụ chăn nuôi, trang thiết bị để tu sửa, mua thêm kịp thời. Phun thuốc sát trùng khu vực chuồng nuôi và vườn thả trước khi nhập gà con khoảng 30-40 ngày.

Dự trù sẵn tiền vốn để mua vật tư chăn nuôi, con giống, thức ăn và thuốc thú ý. Ít nhất phải có 35-40% tổng chi phí ban đầu. Căn cứ vào đơn giá và số lượng con giống và thức ăn ở từng giai đoạn để dự trù.

Tùy thuộc vào con giống phát triển ở từng thời kỳ để có những kỹ thuật nuôi và thời gian tiêm thuốc khác nhau. Bên cạnh giống gà đồi Yên Thế nổi tiếng, gà đồi Ba Vì cũng là một giống gà đặc sản địa phương được nhiều du khách biết đến. 

Gà đồi Yên Thế Ba Vì
Gà đồi Ba Vì

Gà đồi Ba Vì được nuôi thả trên khu vực đồi núi Ba Vì. Nguồn nước chăn nuôi được dẫn từ núi Tổ linh thiêng. Chất lượng thịt gà đồi Ba Vì rất thơm ngon và săn chắc. Gà giống Ba Vì chủ yếu là giống gà Mía lai Ri. Với bộ lông đỏ sẫm, bóng mượt với màu đen ở đuôi và cánh.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *