Kiến trúc và lễ hội đặc sắc của đền Hạ Ba Vì

Đền Hạ Ba Vì còn được gọi là Tây Cung hay đền Năm Dân. Ngôi đền thuộc quần thể đền Thượng nổi tiếng, nằm bên bờ sông Đà Ba Vì yên ả. Du lịch Ba Vì xin giới thiệu tới các bạn đôi nét về ngôi đền linh thiêng này trong bài viết dưới đây.

Lối lên đền Hạ Ba Vì
Đền Hạ nằm bên dòng sông Đà

Lịch sử đền Hạ Ba Vì

Có rất nhiều câu truyện được tương truyền trong dân gian về đền Hạ Ba Vì. Nhưng đều là các biến thể kể về ba anh em Sơn Tinh là Nguyễn Tuấn, Nguyễn Sùng và Nguyễn Hiển đi từ động Lăng Xương sang núi Ngọc Tản kiếm củi. Những hôm trời tối mà chưa kịp về nhà, 3 anh em đốn cây rừng làm chỗ ngủ. Sau này, nhân dân có dựng một ngôi đền ngay tại nơi này để tưởng nhớ công ơn to lớn của các ngài khi còn sống. Địa điểm này chính là đền Hạ Ba Vì, nằm bên dòng sông Đà nổi tiếng. 

Theo Ngọc phả về “Sự tích Đức Thánh Tản” được lưu giữ tại đền Và (Đông Cung), đền Hạ đã xuất hiện từ trước Thế kỷ 18. Còn được gọi bằng tên gọi khác là Hạ Thận. Từ cuốn “Sơn Tây tỉnh địa chí” của tác giả Phạm Xuân Độ, đền Hạ gọi là Tây Cung, nơi thờ Tam vị Đức Thượng Đắng là Tản Viên Sơn Thánh, Cao Sơn Đại Vương và Qúy Minh Đại Vương.

Kiến trúc của đền Hạ Ba Vì

Đền Hạ được xây dựng theo lối kiến trúc đền miếu linh thiêng quen thuộc của đồng bằng Bắc Bộ.

Bản đồ đến đền Hạ Ba Vì tại đây.

Kiến trúc chữ Tam của đền Hạ

Đền Hạ nằm trên địa bàn Minh Quang, Ba Vì, Hà Nội. Đền được xây dựng theo lối kiến trúc chữ TAM. Ngay khi bước qua cổng tam quan, chúng ta sẽ đi vào một khoảng sân nhỏ. Dưới tán cây cổ thụ có đặt một con cá sấu đá ở tư thế chầu, hướng vào cửa đền.

Một tấm bia đá ghi dòng chữ “Tản Viên từ ký” được dựng từ năm Tự Đức thứ 1( 1848) của thời Nguyễn. Tấm bia ghi lại quy mô rộng lớn của đền Hạ Ba Vì. Vua Tự Đức đã dùng 2000 quan tiền thời bấy giờ để xây dựng.

Đền Hạ Ba Vì uy nghiêm
Lối lên đền Hạ

Tiếp theo, đến nhà Tiền tế gồm có ba gian. Theo lối kiến trúc tam gian của người dân đồng bằng Bắc Bộ xưa. Với tường hồi bít đốc được thiết kế mộc mạc, đơn sơ. Chính giữa nhà Tiền tế được bài trí tượng của bốn vị Thần Quan. Tại đây còn bài trí thêm 1 cặp ngựa gỗ và cặp voi đá thường thấy trong tâm linh Việt.

Tiến vào hậu cung, có chính điện là nơi thờ tam vị Đức Thánh Tản. Chính là Sơn Tinh và anh em là Nguyễn Sùng và Nguyễn Hiển. Trái gian chính là tượng dưỡng mẫu của Đức Thánh Tản- bà Ma Thị Cao Sơn.

Hoành phi, câu đối

Đền Hạ Ba Vì được xây dựng với phần cổng Tam quan có lưỡng long chầu nguyệt. Có 2 tầng, tám mái đao cong và lợp ngói ri. Đây là lối kiến trúc thường được sử dụng trong chùa miếu tại Việt Nam.

Kiến trúc tam quan đền Hạ Ba Vì
Kiến trúc 1 gian 2 chái của ngôi đền

Bức hoành phi chữ Hán “Quốc Sơn Từ Hạ” cũng những bức tranh chạm trổ. Hình tượng mặt trời, tia sét, chim phượng hoàng, con nghê, đao mác và lửa. Tất cả những bức tranh điêu khắc đều mang phong cách đặc trưng cuối thế kỷ XVII đầu thế kỷ XVIII.

Tại gian giữa có treo một bức cuốn thư. Dòng chữ “Tản Viên Sơn Linh Thánh” được thêu bay lượn, uy nghiêm trên nền triện gấm. Hai bên bức hoành phi là đôi câu đối viết bằng chữ Hán được thời gian gọt dũa rất cổ kính.

Lễ hội đền Hạ Ba Vì

Lễ hội của đền Thượng Ba Vì, đền Trung Ba Vì và đền Hạ được tổ chức vào ngày 15/01 Âm lịch. Nhân dân tưởng nhớ ngày sinh và những công lao của Đức Thánh Tản. Lễ hội kéo dài đến hết tháng ba Âm lịch. Lễ hội có quy mô lớn trong vùng, thu hút được đông đảo người dân và du khách.

Lễ hội đền Hạ Ba Vì
Lễ hội đền Hạ Ba Vi kéo dài từ 15 tháng 1 đến tháng 3 Âm lịch

Lễ hội được tổ chức phần lễ rước Đức Thánh. Các cụ cao niên sẽ tổ chức lễ tế trang trọng, uy nghiêm. Phần hội sẽ diễn ra các trò chơi dân gian rất đặc thù của 1 số dân tộc trên địa bàn. Ném còn, bắn nỏ, đầy gậy,… của người Mường, người Dao. Một số trò chơi cộng đồng như bóng chuyển, bóng đá và kéo co,….

Nếu có dịp du lịch Ba Vì, bạn đừng bỏ lỡ điểm đến Đền Hạ Ba Vì nhé.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *